Üretim sahalarında andon panosu kullanımı, üretim sürecini gerçek zamanlı olarak izleme ve duruşları hızlı şekilde fark etme açısından büyük önem taşır. Bu sistemlerin en temel bileşeni ise görsel alarm renkleridir. Renkler, üretim hattındaki durumun herkes tarafından kolayca anlaşılmasını sağlayarak, karmaşık verileri sade bir şekilde iletir. Her renk belirli bir üretim durumu veya önceliği temsil eder ve tüm ekip için standart bir iletişim dili oluşturur.

Andon sistemlerinde kullanılan renklerin doğru yorumlanması, hızlı karar alma ve etkili müdahale süreçlerinin temelini oluşturur. Bu nedenle alarm renklerinin anlamlarını ve kullanım standartlarını iyi bilmek, üretim verimliliği açısından kritik önemdedir.

1. Yeşil Renk – Normal Üretim Durumu

Yeşil renk, üretim hattının normal şekilde çalıştığını ifade eder. Bu renk aktif olduğunda tüm sistemler planlandığı şekilde ilerliyordur ve herhangi bir arıza veya kesinti bulunmaz. Operatörler ve yöneticiler için bu renk, sürecin sorunsuz işlediğini gösteren güvenli bir göstergedir.

Yeşil ışık aynı zamanda üretim hattının hedef temposuna uygun çalıştığını ve ekipmanların performansında sapma olmadığını da belirtir. Bu durum üretim sahasında stabilite ve verimliliğin korunduğunu gösterir.

2. Sarı Renk – Uyarı veya Bekleme Durumu

Sarı renk, üretim sürecinde dikkat edilmesi gereken bir durum olduğunu belirtir. Bu genellikle potansiyel bir arıza, kalite kontrol ihtiyacı veya malzeme eksikliği gibi nedenlerle üretimin yavaşladığı anlamına gelir. Sarı alarm aktif olduğunda, operatör veya ilgili ekip sorunun büyümeden çözülmesi için harekete geçmelidir.

Sarı ışık, sistemde bir problem başladığını ancak henüz acil müdahale gerektirmediğini gösterir. Bu erken uyarı mekanizması sayesinde kayıplar oluşmadan önlem alınabilir.

3. Kırmızı Renk – Acil Duruş veya Kritik Arıza

Kırmızı renk, üretim hattında ciddi bir problem olduğunu ve sürecin durdurulduğunu ifade eder. Genellikle ekipman arızası, kalite hatası veya güvenlik riski gibi durumlarda kullanılır. Bu renk aktif olduğunda üretim derhal durdurulmalı ve sorunun çözümü için bakım veya kalite ekipleri bilgilendirilmelidir.

Kırmızı alarm, andon sisteminin en kritik göstergesidir. Üretim duruşunun nedeninin hızla belirlenmesi ve müdahale sürecinin başlatılması gerekir. Bu renk, fabrika genelinde “acil durum” sinyali olarak kabul edilir.

4. Mavi Renk – Operatör Müdahalesi veya Malzeme Talebi

Mavi renk genellikle operatörün yardıma ihtiyaç duyduğunu veya malzeme talebi bulunduğunu gösterir. Bu sinyal, üretim sürecinin tamamen durmadığını ancak destek gerektiren bir durum olduğunu ifade eder. Örneğin, montaj hattında eksik parça, kalıp değişimi veya malzeme transferi için bu renk kullanılır.

Bu uyarı, depo veya destek ekibinin hızlıca harekete geçmesini sağlar. Böylece üretim kesintiye uğramadan devam edebilir.

5. Beyaz Renk – Kalite Kontrol veya Denetim İsteği

Beyaz renk, kalite kontrol sürecinin devreye girdiğini veya ürünün denetim beklediğini belirtir. Üretim devam ederken bir kalite problemi tespit edilirse, bu renk aktif hale gelir ve kalite ekibi ilgili istasyona yönlendirilir. Beyaz ışık, ürünlerin standartlara uygunluğunun kontrol edildiğini temsil eder.

Bu renk sayesinde kalite sorunları üretim sonrası değil, üretim sırasında tespit edilerek hata yayılımı önlenir.

6. Turuncu Renk – Planlı Duruş veya Ayar Süreci

Turuncu renk, planlı bir bakım, kalıp değişimi veya ekipman ayar sürecinin devam ettiğini ifade eder. Bu renk aktif olduğunda sistem arızadan değil, planlı bir faaliyet nedeniyle durmuştur. Dolayısıyla üretim duruşu planlı bir süreç olarak değerlendirilir.

Turuncu alarm, üretim planlaması açısından bilgilendirici bir sinyal olup, planlı duruş süresi boyunca diğer hatların etkilenmemesini sağlar.

7. Mor Renk – Yönetimsel Müdahale veya Kalite Onayı Bekleniyor

Mor renk, bazı üretim tesislerinde yönetsel onay gerektiren durumları veya kalite testlerinin tamamlanmasını bekleyen ürünleri göstermek için kullanılır. Örneğin, bir ürün test istasyonundan geçmeyi bekliyorsa veya kalite mühendisi onayı gerektiriyorsa mor ışık yanar.

Bu renk, üretim hattının bir sonraki aşamaya geçmeden önce kontrol edilmesi gerektiğini işaret eder.

8. Gri Renk – Hattın Devre Dışı veya Pasif Olduğu Durumlar

Gri renk, hattın devre dışı veya üretime kapalı olduğunu ifade eder. Bu durum genellikle vardiya değişimi, bakım planlaması veya sistem test aşamaları sırasında görülür. Gri ışık, o anda üretim yapılmadığını, ancak sistemin hazır beklemede olduğunu gösterir.

Bu renk, işletme yönetiminin hangi hatların aktif veya pasif durumda olduğunu kolayca görmesini sağlar.

9. Renklerin Standartlaştırılmasının Önemi

Andon sistemlerinde renklerin anlamlarının işletme genelinde standart olması büyük önem taşır. Her departman aynı renk kodlarını aynı anlamda kullandığında iletişim hızlanır ve yanlış anlaşılmalar ortadan kalkar. Bu standardizasyon, özellikle çok vardiyalı ve çok hatlı üretim tesislerinde operasyonel verimliliği artırır.

Renk kodlaması aynı zamanda yeni çalışanların eğitimi açısından da kolaylık sağlar. Görsel yönetim prensibine uygun olarak çalışan herkes, hangi rengin ne anlama geldiğini bilerek hızlı aksiyon alabilir.

10. Renklerin Görsel Yerleşimi ve Kullanım Alanları

Andon panolarında renklerin görünür şekilde konumlandırılması da önemli bir kriterdir. Işıkların fabrika genelinde rahatça görülebileceği alanlara yerleştirilmesi gerekir. Özellikle üretim hattı, kalite kontrol noktası ve bakım departmanlarının kolay erişim sağlayabileceği yerlerde kullanılması önerilir.

Böylece görsel sinyaller hem operatör hem de yönetim ekipleri tarafından eş zamanlı olarak fark edilir.

11. Alarm Yönetimi Eğitimi ve Farkındalık

Renk kodlarının etkin kullanılabilmesi için çalışanlara düzenli olarak andon alarm eğitimi verilmelidir. Her çalışan, renklerin anlamlarını bilmenin yanı sıra hangi durumda hangi adımı atması gerektiğini de öğrenmelidir. Örneğin kırmızı alarmda üretimin durdurulması, sarı alarmda kontrol yapılması, mavi alarmda destek çağrısı gibi adımlar standartlaştırılmalıdır.

Bu farkındalık, hatalı müdahalelerin önüne geçer ve üretim sürekliliğini sağlar.

12. Sonuç

Andon panolarında kullanılan alarm renkleri, üretim sürecinin dili gibidir. Her renk bir durumu temsil eder, bir aksiyonu tetikler ve üretim sahasında bilgi akışını sadeleştirir. Yeşil güvenli üretimi, sarı dikkat gerektiren uyarıları, kırmızı ise acil duruşu belirtir. Mavi, beyaz ve turuncu gibi diğer renkler ise destek süreçlerini ve planlı faaliyetleri ifade eder.

Renklerin doğru standartlarda kullanılması, operatörlerin ve yöneticilerin aynı dili konuşmasını sağlar. Bu da hataları azaltır, müdahale hızını artırır ve üretimde sürdürülebilir mükemmellik kültürünü destekler.