Rusya pazarına ihracat yapan firmalar için izlenebilirlik ve ürün güvenliği, günümüzde yalnızca yasal bir zorunluluk değil aynı zamanda rekabet avantajı sağlayan bir unsur haline gelmiştir. Bu noktada Chestny ZNAK sistemi, ürünlerin üretimden satış noktasına kadar dijital olarak takip edilmesini mümkün kılar. Sistemin en kritik yapı taşlarından biri ise her ürün için oluşturulan seri numaralarıdır.

Seri numarası üretim stratejisi doğru belirlenmediğinde; kod israfı, veri karmaşası, sistem hataları ve operasyonel gecikmeler ortaya çıkabilir. Buna karşılık iyi planlanmış bir strateji, üretim hızını artırır, raporlamayı kolaylaştırır ve denetim süreçlerinde firmaya güven kazandırır. Bu içerikte, Chestny ZNAK kapsamında seri numarası üretim stratejisinin nasıl planlanması gerektiğini adım adım ve uygulamaya yönelik şekilde ele alıyoruz.

Seri numarası neden stratejik bir konudur?

Chestny ZNAK sisteminde her seri numarası, bir ürünün dijital kimliğini temsil eder. Bu kimlik sayesinde ürünün üretildiği tarih, parti bilgisi, sevkiyat geçmişi ve satış noktası izlenebilir hale gelir. Dolayısıyla seri numarası yalnızca teknik bir kod değil, aynı zamanda ticari bir veri kaynağıdır.

Doğru bir seri numarası stratejisi sayesinde firmalar;

• Ürün takibini sorunsuz yapabilir,
• Sahtecilik riskini azaltır,
• İade ve geri çağırma süreçlerini hızlandırır,
• Stok yönetimini optimize eder,
• Denetimlerde sorun yaşamaz.

1) Üretim hacmi ve ürün çeşitliliğinin analiz edilmesi

Seri numarası stratejisi belirlenirken ilk adım, firmanın üretim kapasitesinin ve ürün portföyünün analiz edilmesidir. Günlük, haftalık ve aylık üretim adetleri ile ürün çeşitliliği, kod yapısının temelini oluşturur.

Bu aşamada şu sorular cevaplanmalıdır:

• Günlük ortalama üretim adedi nedir?
• Kaç farklı SKU bulunuyor?
• Mevsimsel yoğunluklar var mı?
• Özel üretim veya kısa seri ürünler mevcut mu?
• İhracat hacmi zamanla artacak mı?

Bu analiz yapılmadan oluşturulan seri yapıları, kısa sürede yetersiz kalabilir.

2) Merkezi kod talep mi, yerel üretim mi?

Chestny ZNAK sisteminde seri numaraları genellikle merkezi sistem üzerinden talep edilir. Ancak bazı operasyon modellerinde, yerel sistemler üzerinden yönetim yapılabilir. Bu noktada firmalar iki temel yaklaşım arasında karar verir.

Merkezi kod talep modeli

• Kodlar üretim öncesinde toplu olarak talep edilir.
• Merkezi havuzda saklanır.
• Üretim hattına gerektiği kadar dağıtılır.
• Kontrol ve raporlama kolaydır.

Yerel yönetim destekli model

• Kodlar parti bazlı çekilir.
• Yerel sistemler üzerinden yönetilir.
• Daha esnek yapı sunar.
• Yüksek hacimde karmaşık olabilir.

Yüksek hacimli üretim yapan firmalar için merkezi havuz modeli genellikle daha güvenlidir.

3) Seri numarası formatının belirlenmesi

Seri numaralarının iç yapısı, uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından büyük önem taşır. Rastgele oluşturulan veya plansız yapılar, ileride veri yönetiminde ciddi sorunlara yol açabilir.

İyi bir seri numarası formatında genellikle şu unsurlar yer alır:

• Üretim yılı veya dönemi
• Ürün kategorisi kodu
• Üretim hattı bilgisi
• Rastgele güvenlik karakterleri
• Kontrol hanesi

Bu yapı sayesinde her kod, hem sistem tarafından hem de firma içinde anlamlı hale gelir.

4) Parti ve lot bazlı strateji oluşturulması

Birçok firmada üretim parti (batch) veya lot bazlı yapılır. Seri numarası stratejisi de bu yapıya uyumlu olmalıdır. Her partinin kendine özgü kod bloğu olması, izlenebilirliği kolaylaştırır.

Bu yaklaşımın avantajları:

• Hatalı üretimlerin hızlı tespiti
• Geri çağırma süreçlerinde hız
• Kalite raporlamasında netlik
• Depo yönetiminde kolaylık

Parti bilgisiyle ilişkilendirilmeyen seri numaraları, kriz durumlarında büyük zaman kaybına neden olabilir.

5) Kod havuzu yönetimi planının yapılması

Talep edilen seri numaraları, genellikle bir “kod havuzu” içinde saklanır. Bu havuzun doğru yönetilmesi, sistemin sağlıklı çalışması için şarttır.

İyi bir kod havuzu yönetimi için:

• Kullanılmamış kodlar ayrı tutulmalıdır.
• Kullanılan kodlar anında işaretlenmelidir.
• İptal edilen kodlar kayıt altına alınmalıdır.
• Yedek kod stoğu bulunmalıdır.
• Düzenli envanter yapılmalıdır.

Kod havuzu kontrolsüz bırakıldığında, mükerrer kullanım ve veri çakışması riski oluşur.

6) Paketleme ve hiyerarşi yapısına uyum

Chestny ZNAK sisteminde yalnızca tekil ürünler değil, paket ve koli seviyeleri de izlenir. Bu nedenle seri numarası stratejisi ambalaj hiyerarşisine uygun olmalıdır.

Bu yapıda:

• Birim ürün kodları paket koduna bağlanır.
• Paket kodları koli koduna bağlanır.
• Tüm ilişkiler sistemde kayıtlı olur.

Hiyerarşiye uygun olmayan seri yapıları, sevkiyat bildirimlerinde sorun yaratır.

7) ERP ve üretim sistemleri ile senkronizasyon

Seri numarası stratejisi, firmanın mevcut yazılım altyapısı ile uyumlu olmalıdır. ERP, MES ve WMS sistemleriyle senkron çalışmayan yapıların uzun vadede sürdürülebilir olması zordur.

Entegrasyon sayesinde:

• Üretim emirleri otomatik kodlanır.
• Manuel veri girişi azalır.
• Raporlama kolaylaşır.
• Stok hataları azalır.

Bu nedenle strateji belirlenirken IT ekipleri mutlaka sürece dahil edilmelidir.

8) Ölçeklenebilirlik ve gelecek planlaması

Seri numarası yapısı yalnızca bugünkü ihtiyaçlara göre tasarlanmamalıdır. İhracat hacmi, ürün sayısı ve pazar genişlemesi dikkate alınarak uzun vadeli bir plan yapılmalıdır.

Gelecek odaklı bir strateji için:

• Kod kapasitesi geniş tutulmalıdır.
• Yeni ürün gruplarına alan bırakılmalıdır.
• Yeni üretim hatları düşünülmelidir.
• Yeni ülkeler için uyum planı yapılmalıdır.

Kısa vadeli çözümler, ileride yeniden yapılandırma maliyetine yol açabilir.

Sık yapılan seri numarası planlama hataları

Firmaların en sık karşılaştığı sorunlar genellikle şu nedenlerden kaynaklanır:

• Rastgele kod üretimi
• Kod havuzunun kontrol edilmemesi
• ERP entegrasyonunun eksik olması
• Hiyerarşi yapısının kurulmamış olması
• Yedek kod planının bulunmaması

Bu hatalar, operasyonun yavaşlamasına ve maliyet artışına neden olur.

Sürdürülebilir seri numarası yönetimi oluşturmak

Chestny ZNAK kapsamında seri numarası üretim stratejisi, sadece teknik bir karar değil, aynı zamanda işletme stratejisinin bir parçasıdır. Doğru planlama ile kurulan yapı, firmanın ihracat operasyonlarını uzun yıllar boyunca sorunsuz şekilde destekler.

İzlenebilirlik, serileştirme ve kod yönetimi süreçlerini daha yakından incelemek isteyen firmalar için Chestny ZNAK uygulamalarına dair detaylı kaynakları incelemek, seri numarası stratejisini daha sağlam temellere oturtmaya yardımcı olacaktır.